۲۰۰ هزار پذیرش اضافهٔ اقامت دائم در ۲۰۲۷: واقعاً چه کسانی سود می‌برند؟

از وقتی بودجهٔ ۲۰۲۶ و برنامهٔ سطوح مهاجرت ۲۰۲۷–۲۰۲۹ در ۵ نوامبر منتشر شد، یک عدد همه‌جا تکرار می‌شود: ۲۰۰ هزار پذیرش اضافهٔ اقامت دائم. سؤال‌هایی که این هفته از من پرسیده‌اند تقریباً به سه سؤال برمی‌گردد. آیا این ۲۰۰ هزار واقعاً روی هدف ۳۸۰ هزار نفری اضافه می‌شود؟ آیا یک برنامهٔ جدید برای تبدیل اقامت موقت به دائم است؟ و از همه مهم‌تر، آیا پروندهٔ من در آن جا می‌گیرد؟ در این یادداشت، به‌عنوان یک مشاور رسمی مهاجرت کانادا (RCIC)، متن‌های رسمی IRCC را کنار هم می‌گذارم و می‌گویم کجا خبر واقعاً بزرگ است و کجا برداشت رایج اشتباه است. خلاصهٔ ما از خود برنامهٔ سطوح را پیش‌تر منتشر کرده‌ایم؛ این مطلب فقط دربارهٔ همان ۲۰۰ هزار است.

پاسخ کوتاه: بله، این ۲۰۰ هزار خارج از هدف ۳۸۰ هزار است

این موضوع دیگر جای تردید جدی ندارد. IRCC در صفحهٔ رسمی این طرح می‌گوید این ظرفیت برای یک سال و «خارج از اهداف برنامهٔ سطوح» (outside of the Levels targets) ایجاد می‌شود. هدف رسمی ۲۰۲۷ همچنان ۳۸۰ هزار پذیرش اقامت دائم است، با بازهٔ برنامه‌ریزی ۳۵۲٬۵۰۰ تا ۴۲۲٬۰۰۰. طرح جدید تا سقف ۲۰۰ هزار پذیرش روی آن اضافه می‌کند. اما سه نکته را باید کنارش گفت.

• ۵۸۰ هزار هدف رسمی دولت نیست. بعضی رسانه‌ها ۳۸۰ هزار و ۲۰۰ هزار را با هم جمع زده‌اند و از «۵۸۰ هزار پذیرش در ۲۰۲۷» نوشته‌اند. این یک جمع حسابی است، نه سیاست دولت. هدف همان ۳۸۰ هزار است و ۲۰۰ هزار یک طرح یک‌باره با سقف «حداکثر» است که ممکن است تمامش استفاده شود یا نشود.
• ۵۸۰ هزار سقف مطلق هم نیست. دو طرح یک‌بارهٔ قبلی، یعنی تبدیل وضعیت حداکثر ۱۱۵ هزار فرد تحت حمایت داخل کانادا و ۳۳ هزار دارندهٔ مجوز کار، در ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ ادامه دارند و IRCC آن‌ها را هم جدا از برنامهٔ سطوح توصیف می‌کند.
• سه خطی که باید به خاطر سپرد: ۳۸۰ هزار هدف برنامه‌ریزی‌شده است. ۲۰۰ هزار ظرفیت پذیرش اضافه و یک‌باره، خارج از آن هدف، است. ۵۸۰ هزار یک احتمال حسابی است، نه هدف دولت، و من دیگر آن را به‌عنوان سقف قطعی به کار نمی‌برم.

دو گروه، هر کدام حداکثر ۱۰۰ هزار نفر

IRCC این ۲۰۰ هزار را به دو گروه تقسیم کرده است. هر دو عدد «حداکثر» هستند، نه تعهد.

۱۰۰ هزار کارگر به معنی ۱۰۰ هزار متقاضی اصلیِ شاغل نیست. عبارت IRCC «حداکثر ۱۰۰ هزار ظرفیت اضافهٔ اقامت دائم برای کارگرانی که هم‌اکنون در کانادا هستند» است و در همان جمله خانواده‌هایشان را هم وارد دایرهٔ طرح می‌کند. طبیعی‌ترین برداشت این است که همسر و فرزندان وابسته هم در همین ظرفیت شمرده می‌شوند، هرچند IRCC این را با همین صراحت نگفته است. در هر حال، هنوز کسی نمی‌داند چه سهمی از این ۱۰۰ هزار نفر خودِ کارگران و چه سهمی اعضای خانواده خواهند بود.

مهم‌ترین اصلاح: این یک برنامهٔ عمومی تبدیل اقامت موقت به دائم نیست

این شاید مهم‌ترین نکتهٔ کل ماجرا باشد. IRCC به‌روشنی نوشته است که این طرح محدودمدت «یک مسیر جدید نیست» و پذیرش‌ها را به‌صورت دائمی بالا نمی‌برد. همچنین می‌گوید متقاضیان «لازم نیست جداگانه درخواست بدهند یا گام دیگری بردارند». پس تیتری مثل «کانادا برنامهٔ ۲۰۰ هزار نفری تبدیل اقامت موقت به دائم راه انداخت» به‌سادگی غلط است. چنین برنامه‌ای وجود ندارد. آنچه وجود دارد ۲۰۰ هزار ظرفیت پذیرش اضافه است که دولت می‌خواهد از طریق برنامه‌های موجود و پرونده‌های موجود پر کند.

چه کسانی واقعاً از ۱۰۰ هزار ظرفیت کارگران استفاده می‌کنند؟

طبق صفحهٔ فعلی IRCC، کارگر باید در کانادا و خارج از کبک باشد و در یکی از این دو وضعیت قرار داشته باشد.

• گروه اول، واجدان شرایط PNP: کسانی که «واجد شرایط درخواست اقامت دائم از طریق برنامهٔ نامزدی استانی» هستند. اطلاعیهٔ تکمیلی ۵ نوامبر سازوکارش را هم گفته است: دولت فدرال این گروه را از طریق افزایش سهمیهٔ نامزدی استان‌ها و قلمروها پشتیبانی می‌کند. این نکتهٔ مهمی است. این ظرفیت فقط برای کسانی نیست که نامزدی گرفته‌اند و در صف فدرال منتظرند؛ ظاهراً استان‌ها جا پیدا می‌کنند تا کارگران جدیدی را که هم‌اکنون در کانادا هستند نامزد کنند.
• گروه دوم، منتظران تصمیم در برنامه‌های بسته‌شده: کارگرانی در کانادا که پروندهٔ اقامت دائم‌شان در یکی از این برنامه‌ها در انتظار تصمیم است: برنامهٔ استارتاپ ویزا، برنامهٔ خوداشتغالی، پایلوت کشاورزی و غذا و برنامه‌های کارگران مراقبت در منزل. هیچ‌یک از این برنامه‌ها اکنون درخواست جدید نمی‌پذیرد.

برنامهٔ مهاجرتی آتلانتیک (AIP) هم رسماً در این طرح نام برده شده است. اطلاعیهٔ تکمیلی ۵ نوامبر IRCC می‌گوید استان‌ها و قلمروها می‌توانند کارگرانی را که قبلاً در چند برنامهٔ فدرال مشخص درخواست داده‌اند شناسایی کنند، و برنامهٔ مهاجرتی آتلانتیک را اول از همه نام می‌برد. با این حال، خلاصهٔ شرایط در صفحهٔ اقدامات این برنامه را تکرار نکرده و هنوز مشخص نیست انتخاب این پرونده‌ها دقیقاً با چه معیار و سازوکاری انجام می‌شود. پس اصل شمول رسمی است؛ نحوهٔ اجرا هنوز معلوم نیست.

اکسپرس اینتری: جایی که مجبور شدم برداشت خودم را اصلاح کنم

خود متن بودجهٔ ۲۰۲۶، نه یک گزارش رسانه‌ای، می‌گوید این طرح «۱۰۰ هزار کارگر واجد شرایط اکسپرس اینتری یا برنامهٔ نامزدی استانی» را به اقامت دائم می‌رساند. اگر فقط بودجه را می‌خواندیم، می‌شد نتیجه گرفت که متقاضیان طبقهٔ تجربهٔ کانادایی و بقیهٔ اکسپرس اینتری مستقیماً بخشی از این ۱۰۰ هزار نفرند. اما صفحهٔ اختصاصی IRCC که بعداً منتشر شد، اکسپرس اینتری را به‌عنوان یک گروه مستقل تکرار نمی‌کند: کارگران واجد شرایط PNP و منتظران تصمیم در برنامه‌های بسته‌شدهٔ نام‌برده را نام می‌برد، و سازوکارهایی که اطلاعیهٔ تکمیلی توضیح می‌دهد عمدتاً افزایش سهمیهٔ PNP، نامزدی کارگران توسط استان‌ها و شناسایی پرونده‌های قبلاً ثبت‌شده در چند برنامهٔ فدرال است. پس میان این دو متن رسمی یک شکاف، یا دست‌کم یک ابهام واقعی، وجود دارد.

• برداشت امروز من: اکسپرس اینتری نام برده شده، اما سازوکاری برایش توضیح داده نشده است. بودجهٔ ۲۰۲۶ کارگران واجد شرایط اکسپرس اینتری را صریحاً شامل می‌داند، اما صفحه‌های اجرایی IRCC هنوز مسیر مستقلی برای متقاضیان عادی اکسپرس اینتری که فقط در استخر هستند توضیح نداده‌اند. پس هنوز زود است که آن‌ها را داخل این گروه بشماریم یا بیرون بگذاریم، و من قطعاً نمی‌گویم ۱۰۰ هزار پذیرش اضافهٔ اکسپرس اینتری در راه است.
• دو عدد ۱۰۰ هزار را با هم اشتباه نگیرید. «متخصصان فدرال»، که طبقهٔ تجربهٔ کانادایی، برنامهٔ کارگران ماهر فدرال و برنامهٔ مشاغل فنی ماهر فدرال را در بر می‌گیرد، در برنامهٔ عادی ۲۰۲۷ هدف جداگانهٔ ۱۰۰ هزار نفری دارد، با بازهٔ ۸۷ تا ۱۲۳ هزار. این عدد داخل همان ۳۸۰ هزار است، نه ظرفیت اضافه. ۱۰۰ هزار متخصص فدرال با ۱۰۰ هزار گروه ویژهٔ کارگران یکی نیست.
• قواعد انتخاب اکسپرس اینتری هم از ۳ نوامبر عوض شده است. اگر در استخر هستید، قواعدی را که اکنون اجرا می‌شود بخوانید. آن تغییرات به این طرح ربطی ندارد، اما مستقیماً روی رتبهٔ شما اثر می‌گذارد.

پرونده‌های استارتاپ ویزا: خبر واقعاً مهم است، ولی با یک شرط اساسی

IRCC برنامهٔ استارتاپ ویزا را به‌صراحت نام برده است: کارگرانی در کانادا که در این برنامهٔ بسته‌شده «منتظر تصمیم دربارهٔ درخواست اقامت دائم» خود هستند می‌توانند در گروه کارگران قرار بگیرند. برای پرونده‌های موجود استارتاپ ویزا، که بعضی‌شان سال‌هاست در انتظارند، این خبر واقعی و مهمی است. اما یک نکته را باید با دقت تمام گفت.

• این طرح دربارهٔ افراد داخل کاناداست، نه دربارهٔ کل تیم استارتاپ. متن IRCC از کارگران داخل کانادا و خانواده‌هایشان حرف می‌زند، و متن فعلی فقط همین را اجازه می‌دهد با اطمینان بگوییم: کارگر داخل کانادا و همسر و فرزندان او مستقیماً در دایرهٔ این طرح قرار می‌گیرند. اگر یک تیم چهار بنیان‌گذار دارد و فقط یکی از آن‌ها در کاناداست، هیچ متن منتشرشده‌ای نمی‌گوید IRCC با پرونده‌های مرتبطِ هم‌بنیان‌گذاران خارج از کانادا چه می‌کند؛ در حالی که در استارتاپ ویزا پرونده‌های اعضای یک کسب‌وکار می‌توانند از طریق قواعد «فرد ضروری» به هم گره خورده و با هم رسیدگی شوند. هم‌بنیان‌گذار «عضو خانواده» نیست و هیچ متن رسمی‌ای وجود ندارد که حضور یک بنیان‌گذار در کانادا، همهٔ اعضای تیم خارج از کانادا را وارد این طرح کند. این یکی از جزئیاتی است که باید منتظر دستورالعمل IRCC دربارهٔ آن بمانیم.
• پرونده‌های وابسته به سازمان معرف تعلیق‌شده: IRCC نگفته این طرح به آن پرونده‌ها هم می‌رسد یا نه. بررسی ما از پروندهٔ ژنگ علیه کانادا توضیح می‌دهد چرا آن پرونده‌ها متوقف مانده‌اند.
• تحول دوم، جدا از این طرح: ردیف «کسب‌وکار فدرال» در برنامهٔ عادی سطوح، که پذیرش‌های استارتاپ ویزا و خوداشتغالی را در بر می‌گیرد، برای ۲۰۲۷ هدف ۱٬۵۰۰ نفری با بازهٔ غیرمعمولِ ۵۰۰ تا ۵٬۰۰۰ دارد و در ۲۰۲۸ به ۲٬۷۲۵ می‌رسد. چون هیچ‌یک از این دو برنامه درخواست جدید نمی‌پذیرد، این ظرفیت هم فقط به پرونده‌های ثبت‌شده می‌رسد. برای پرونده‌های موجود، گروه کارگران می‌تواند مهم‌تر از این ردیف باشد.

PNP احتمالاً بزرگ‌ترین برندهٔ اقتصادی این اعلام است

هدف عادی PNP در برنامهٔ ۲۰۲۷، ۹۵ هزار پذیرش با بازهٔ ۸۳ تا ۱۰۶ هزار است. جدا از آن، دولت گفته گروه کارگران با افزایش سهمیهٔ نامزدی استان‌ها و قلمروها همراه خواهد بود. یعنی تعداد کسانی که در ۲۰۲۷ از مسیر PNP مقیم دائم می‌شوند عملاً می‌تواند از ۹۵ هزار بیشتر شود، چون بخشی از گروه ویژه خارج از برنامهٔ سطوح است. به نظر من این یکی از مهم‌ترین پیامدهای این اعلام است. این طرح می‌تواند برای کسی خبر واقعاً بزرگی باشد که:

• در کاناداست و کار می‌کند؛
• کارفرما دارد؛
• از نظر شغل، دستمزد، سابقه و زبان شرایط یکی از مسیرهای استانی را دارد؛
• اما چون سهمیه یا تعداد نامزدی استان تمام شده، هنوز انتخاب نشده است.

انتاریو نمونهٔ خوبی از اهمیت این ظرفیت اضافه است، اما به دلیلی دیگر: OINP در ۲۰۲۶ ساختار خود را از اساس بازطراحی کرد، هشت مسیر قبلی را بست و مسیر جدید «اولویت نیروی کار انتاریو» (Ontario Workforce Priority) را جایگزین آن‌ها کرد. اگر دولت فدرال در ۲۰۲۷ سهمیهٔ اضافه در اختیار استان‌ها بگذارد، انتاریو و استان‌های دیگر آن را در چارچوب اولویت‌های جدید خودشان به کار می‌گیرند؛ اما هنوز میزان سهمیهٔ اضافهٔ هیچ استانی اعلام نشده است. راهنمای ما برای متقاضیان گرفتار در گذار OINP می‌گوید این بازطراحی برای آن‌ها چه معنایی داشت، و معرفی برنامه‌های نامزدی استانی مسیرهای استانی را به‌طور کلی توضیح می‌دهد. هر استان همچنان مسیرها و انتخاب‌های خودش را دارد.

آن ۱۰۰ هزار پذیرش «بشردوستانه» دقیقاً چه کسانی هستند؟

اینجا هم برچسب می‌تواند گمراه‌کننده باشد. این گروه ۱۰۰ هزار پروندهٔ بشردوستانه و ارفاقی (H&C) نیست. IRCC چهار گروه را نام برده است:

• همسران، شرکای زندگی و فرزندان وابستهٔ داخل کانادا از شهروندان و مقیمان دائم، که پروندهٔ اقامت دائم‌شان از قبل در انتظار تصمیم است؛
• پرونده‌های باقی‌ماندهٔ مسیرهای اقامت دائم هنگ‌کنگ؛
• پرونده‌های باقی‌ماندهٔ مسیر بازپیوند خانوادگی اوکراین؛
• متقاضیان بشردوستانه و ارفاقی داخل کانادا که پرونده‌شان قبلاً تأیید اصولی شده است.

پس نام دقیق‌تر برای این گروه «بشردوستانه، خانوادگی و تعهدات قبلی» است، نه «۱۰۰ هزار متقاضی H&C». اگر همسرتان را از داخل کانادا اسپانسر می‌کنید، صفحهٔ اسپانسرشیپ خانوادگی ما قواعد فعلی را توضیح می‌دهد.

اثر غیرمستقیم شاید از اثر مستقیم هم مهم‌تر باشد

فرض کنید IRCC تعداد زیادی از پرونده‌های قدیمی PNP، استارتاپ ویزا، مراقبان و بقیهٔ موجودی را از طریق گروه ویژهٔ کارگران نهایی کند. این پرونده‌ها دیگر از ظرفیت عادی ۳۸۰ هزار مصرف نمی‌کنند. در نتیجه ظرفیت عادی برنامهٔ سطوح، از جمله هدف ۱۰۰ هزار نفری متخصصان فدرال، بیشتر برای پذیرش‌های جدید آزاد می‌ماند. همین منطق دربارهٔ طبقهٔ خانوادگی هم صادق است: سهم عادی ۲۰۲۷ برای همسر، شریک زندگی و فرزندان فقط ۶۶ هزار نفر، با بازهٔ ۶۱ تا ۷۵ هزار، است؛ اما گروه بشردوستانه اجازه می‌دهد تعداد زیادی از پرونده‌های همسران داخل کانادا خارج از آن سهمیه نهایی شوند. پس اثر این سیاست فقط روی همان ۲۰۰ هزار نفر نیست؛ عملاً می‌تواند ظرفیت کل نظام را برای پرونده‌های دیگر هم باز کند. این تحلیل من از رابطهٔ این عددهاست، نه چیزی که IRCC وعده داده باشد.

برای چه کسانی واقعاً «خبر بزرگ» است؟

به ترتیب مستقیم بودن اثر، آن‌طور که امروز از متن‌ها می‌خوانم:

در هر وضعیت چه می‌کردم

• اگر در کانادا کار می‌کنید و شرایط یک مسیر استانی را دارید: همین حالا مسیرهای استان خود را بررسی کنید و پرونده‌تان را، از مدارک کار و زبان تا پروفایل ابراز علاقه، آماده نگه دارید. اگر استان شما سهمیهٔ اضافه دریافت کند، داشتن پروندهٔ آماده می‌تواند شما را در موقعیت بهتری برای استفاده از فرصت‌های جدید قرار دهد؛ استان ممکن است شغل، منطقه، سطح دستمزد یا بخش خاصی را هدف بگیرد.
• اگر پروندهٔ استارتاپ ویزا یا خوداشتغالی در جریان دارید و در کانادا زندگی می‌کنید: وضعیت اقامت‌تان را معتبر نگه دارید، نشانی و اطلاعات تماس‌تان را در پرونده به‌روز کنید، و اگر وضعیت هم‌بنیان‌گذاران‌تان با شما فرق دارد، هر کدام را جداگانه بررسی کنید، نه با این فرض که کل تیم با هم جلو می‌رود.
• اگر همسرتان را از داخل کانادا اسپانسر کرده‌اید: چیزی برای درخواست کردن وجود ندارد. فقط نگذارید مجوز کار یا وضعیت‌تان در این انتظار منقضی شود.
• اگر فقط در استخر اکسپرس اینتری هستید: روی چیزهایی تمرکز کنید که در اختیار خودتان است: نمرهٔ زبان، مسیرهای استانی و قواعد جدید ۳ نوامبر. بودجهٔ ۲۰۲۶ اکسپرس اینتری را نام برده، اما تا وقتی IRCC سازوکاری توضیح نداده، برنامه‌تان را روی جایی در این گروه نچینید.
• همه: به هیچ‌کس برای «جا» در این طرح پول ندهید و به امید آن هیچ مجوزی را منقضی نگذارید.

جمع‌بندی

پاسخ سؤال اصلی مثبت است: این ۲۰۰ هزار ظرفیت روی هدف ۳۸۰ هزار اضافه می‌شود و IRCC اکنون این را با عبارت «خارج از اهداف برنامهٔ سطوح» تأیید کرده است. اما سه برداشت غلط است: این یک برنامهٔ عمومی تبدیل اقامت موقت به دائم نیست؛ ۱۰۰ هزار اول معادل ۱۰۰ هزار دعوت‌نامهٔ اکسپرس اینتری نیست؛ و ۱۰۰ هزار دوم معادل ۱۰۰ هزار متقاضی H&C نیست. بزرگ‌ترین خبر اقتصادی این اعلام، آن‌طور که امروز می‌خوانم، PNP است در کنار پرونده‌های اقتصادی فدرالِ موجود در داخل کانادا، و بیش از همه پرونده‌های استارتاپ ویزا. ما در ITC iLand دقیقاً روی همین دو گروه تمرکز کرده‌ایم: کارگران واجد شرایط PNP که هم‌اکنون در کانادا هستند، و متقاضیان موجود استارتاپ ویزا در داخل کانادا. دربارهٔ گروه دوم عمداً محتاطیم: هیچ متن منتشرشده‌ای نمی‌گوید حضور یک عضو تیم در کانادا کل تیم را وارد این طرح می‌کند. متن از افراد داخل کانادا و خانواده‌هایشان حرف می‌زند، نه از هم‌بنیان‌گذاران خارج از کانادا، و پیش از آنکه کسی برنامه‌ای روی این نکته بچیند، باید دستورالعمل اجرایی IRCC منتشر شود.