یک برنامهٔ راهنمای گامبهگام: کد NOC را پیدا کنید، واجد شرایط بودن را بررسی کنید و امتیاز CRS را حساب کنید.
برنامهٔ اکسپرس اینتری خود را شروع کنیداز ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ یک سال کار در دانشگاههای کانادا، بهعنوان مدرس یا پژوهشگر پسادکترا با کمکهزینه یا فلوشیپ، برای اکسپرس انتری و امتیاز CRS حساب میشود.
روز ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ لنا متلج دیاب، وزیر مهاجرت کانادا، سیاست عمومی موقتی را امضا کرد که گرهی قدیمی را برای پژوهشگران دانشگاههای کانادا باز میکند. تا امروز، اگر دورهٔ پسادکترا یا تدریس در دانشگاه با کمکهزینه (استایپند)، فلوشیپ، گرنت یا بورسیه پرداخت میشد و نه با حقوق، برای اکسپرس انتری «سابقهٔ کار» به حساب نمیآمد؛ چون آییننامهٔ مهاجرت کار را فعالیتی تعریف میکند که در برابر آن دستمزد یا کمیسیون پرداخت شود. IRCC روز ۱۸ نوامبر این تغییر را اعلام کرد. از این پس آن سال کاری حساب میشود، به شرط آنکه شغل در کد NOC ۴۱۲۰۰ (استادان و مدرسان دانشگاه) باشد و پرداخت از سوی یک نهاد کانادایی انجام شده باشد.
زمان این تغییر هم اهمیت دارد. از ۳ نوامبر، کد ۴۱۲۰۰ در بالاترین سطح فهرست شغلهای پردرآمد IRCC قرار گرفته است. کنار هم گذاشتن این دو تغییر یعنی برای یک پژوهشگر پسادکترای مجرد، همین یک سال سابقه بهتنهایی ۱۱۰ امتیاز CRS میارزد.
خلاصه: این سیاست فقط یک شغل را نام میبرد، کد NOC ۴۱۲۰۰، که پژوهشگران پسادکترا را هم در بر میگیرد. دعوتنامهٔ شما (ITA) باید تاریخ ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ یا بعد از آن داشته باشد. کار دستیار آموزشی و پژوهشی در دوران دکترا (کد ۴۱۲۰۱) مشمول آن نیست.
عکس: Drew Hays، از Wikimedia Commons (CC0)، برشخورده.
روز ۱۷ نوامبر چه چیزی عوض شد؟
بسیاری از پژوهشگران پسادکترا و برخی مدرسان در کانادا حقوقبگیر نیستند؛ کمکهزینه یا فلوشیپ میگیرند که اغلب از طریق دانشگاه و از محل گرنت یک نهاد پژوهشی پرداخت میشود. طبق آییننامهٔ مهاجرت کانادا، این نوع پرداخت «کار» به حساب نمیآمد. در نتیجه آن سال نه برای شرط سابقهٔ کار در طبقهٔ تجربهٔ کانادایی (CEC) حساب میشد و نه برای برنامهٔ کارگران ماهر فدرال (FSW)، و پژوهشگری که سابقهٔ کار حقوقبگیر دیگری نداشت، در هیچکدام واجد شرایط نبود.
سیاست تازه بر پایهٔ مادهٔ ۲۵٫۲ قانون مهاجرت و حمایت از پناهندگان صادر شده است و متقاضیان واجد شرایط را از چند بند مشخص آییننامه معاف میکند و شرایط خودش را جای آنها میگذارد: بندهای (a)، (b)، (c) و (e) از 87.1(2) برای CEC، و بندهای (a)، (b) و (c) از 75(2) برای FSW. این بندها همان شرط یک سال سابقهٔ کار و آزمون وظایف NOC هستند (و در CEC، حد نصاب زبانی که به شغل اصلی شما گره خورده است). اما زیربند 87.1(3) معاف نشده است؛ یعنی CEC همچنان کاری را که در دوران تحصیل تماموقت انجام شده، خوداشتغالی و کار بدون مجوز را حساب نمیکند، و در دورهٔ کار باید وضعیت اقامت موقت داشته باشید. IRCC این سیاست را بخشی از طرح Global Impact+ برای جذب استعدادهای پژوهشی میداند که در بودجهٔ ۲۰۲۵ برای آن ۱٫۷ میلیارد دلار در ۱۲ سال در نظر گرفته شده است. این سیاست از لحظهٔ امضا اجرایی شده و تا زمانی که وزیر لغوش نکند پابرجاست؛ لغوی که ممکن است هر زمان و بدون اطلاع قبلی اتفاق بیفتد.
شرایط استفاده از این سیاست
اگر هر سه شرط زیر را داشته باشید، میتوانید از این سیاست استفاده کنید:
- دعوتنامهٔ شما (ITA) تاریخ ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ یا بعد از آن را دارد و درخواستتان را در CEC یا FSW ثبت میکنید.
- در سه سال پیش از روزی که IRCC درخواست اقامت دائم شما را دریافت میکند، دستکم یک سال کار تماموقت (یا معادل پارهوقت آن) در کانادا بهعنوان استاد یا مدرس دانشگاه (کد NOC ۴۱۲۰۰) داشتهاید. این یک سال میتواند شامل پژوهش و تدریسی باشد که یک نهاد کانادایی هزینهاش را با کمکهزینه یا روشهای دیگری غیر از حقوق، مثل گرنت یا بورسیه، پرداخت کرده است.
- در همان دوره، کاری را که در شرح کلی (lead statement) کد ۴۱۲۰۰ آمده انجام دادهاید، بهاضافهٔ بخش قابلتوجهی از وظایف اصلی آن.
بقیهٔ شرایط تغییری نکرده است: نتیجهٔ آزمون زبان، شرایط قابلپذیرش بودن (admissibility) و دیگر قواعد هر برنامه همچنان پابرجاست. کد ۴۱۲۰۰ در سطح TEER 1 است، پس CEC در هر چهار مهارت زبان دستکم CLB 7 میخواهد. FSW هم همچنان ۶۷ امتیاز در جدول انتخاب خودش و، اگر معافیتی شامل حالتان نشود، اثبات تمکن مالی لازم دارد.
آیا پژوهشگران پسادکترا مشمول میشوند؟
بله، اگر موقعیت شغلیشان در کد ۴۱۲۰۰ بگنجد. طبقهبندی رسمی NOC 2021 عنوان «Postdoctoral fellow» را صراحتاً جزو شغلهای گروه ۴۱۲۰۰ آورده است، و IRCC هم در اطلاعیهاش گفته دستهٔ پژوهشگران برای استادان، مدرسان و پژوهشگران پسادکترا در نظر گرفته شده است.
اما قرار گرفتن در این کد با گذراندن آزمون وظایف یکی نیست. شرح کلی کد ۴۱۲۰۰ از کسانی حرف میزند که در دانشگاه به دانشجویان کارشناسی و تحصیلات تکمیلی درس میدهند و پژوهش میکنند. وظایف اصلی آن هم تدریس، هدایت پژوهش دانشجویان تحصیلات تکمیلی، و انجام پژوهش و انتشار نتایج آن است. پژوهشگر پسادکترایی که دانشجو راهنمایی کرده، کلاس یا جلسهٔ آزمایشگاه برگزار کرده و مقاله منتشر کرده، راحتتر میتواند این را نشان دهد تا کسی که کارش فقط پژوهش بوده است. IRCC هنوز نگفته افسران پرونده را برای پژوهشگری که فقط پژوهش کرده چطور با این شرح کلی میسنجند. برداشت ما این است که اینجا نامهٔ سابقهٔ کاری که وظایف واقعی شما را با همان زبان NOC شرح دهد، از همیشه مهمتر است. فهرست کامل وظایف را در ابزار جستوجوی کد NOC ما ببینید.
چه کسانی مشمول نمیشوند؟
- دستیاران آموزشی و پژوهشی. این کار در کد ۴۱۲۰۱ است و این سیاست نامی از آن نمیبرد. کد NOC شما را وظایفی تعیین میکند که واقعاً انجام دادهاید، نه دانشجو بودن یا عنوان شغلیتان. اما CEC همچنان کاری را که در دوران تحصیل تماموقت انجام شده حساب نمیکند (بند 87.1(3)(a)) و این سیاست آن قاعده را برنداشته است؛ پس بیشتر کارهایی که در دوران دکترای تماموقت انجام میشود، در هر حال حساب نمیشود.
- پژوهشگران در شغلهای دیگر، مثلاً زیستشناس یا شیمیدانی که در یک شرکت یا آزمایشگاه دولتی کار میکند. معافیت کمکهزینه فقط کد ۴۱۲۰۰ را نام میبرد. اگر حقوق میگیرید، سابقهٔ شما از قبل طبق قواعد عادی حساب میشود و چند شغل علمی هم در فهرست شغلهای پردرآمد هستند.
- بودجه از خارج از کانادا. اطلاعیهٔ IRCC از پژوهشگرانی حرف میزند که نهادهای کانادایی به آنها پرداخت میکنند. فلوشیپی که دولت یا دانشگاهی خارجی پرداخت میکند، در این تعریف نمیگنجد.
- دعوتنامههای پیش از ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶. این سیاست فقط شامل دعوتنامههایی میشود که در این تاریخ یا پس از آن صادر شدهاند.
- خوداشتغالی و کار بدون مجوز. اینها همچنان حساب نمیشوند، و در دورهٔ کار باید وضعیت اقامت موقت داشته باشید. این سیاست آن قواعد CEC را تغییر نداده است.
چرا فهرست شغلهای پردرآمد ۳ نوامبر این تغییر را پرارزشتر میکند؟
از ۳ نوامبر ۲۰۲۶، سابقهٔ کار در کانادا زیر عامل تازهای به نام «ادغام در بازار کار» امتیاز میگیرد: امتیازی برای مدت کار در کانادا، بهاضافهٔ امتیاز تشویقی اگر دستکم ۱۲ ماه از آن در یکی از ۱۸۶ شغل فهرست پردرآمد IRCC بوده باشد. کد ۴۱۲۰۰ در بالاترین سطح این فهرست است، یعنی شغلهایی که میانهٔ دستمزدشان دستکم دو برابر میانگین میانهٔ دستمزد در کانادا است. این سطح به شغل تعلق دارد، نه به درآمد شخص شما: به گفتهٔ IRCC، سطح بر اساس موقعیت شغلی یا حقوق یک فرد تعیین نمیشود. پس پژوهشگر پسادکترا با کمکهزینهای متوسط، در همان سطحی قرار میگیرد که یک استاد تمام. فهرست ۱۸۶ شغل پردرآمد ما سطح هر شغل را نشان میدهد.
پایهٔ حقوقی این امتیازها سند دومی است که همان روز امضا شد: اصلاحیهٔ ۲۰۲۶-۲ دستورالعملهای وزارتی اکسپرس انتری. این اصلاحیه سابقه در کد ۴۱۲۰۰ را که یک نهاد کانادایی هزینهاش را به شکلی غیر از حقوق پرداخته، به تعریف «سابقهٔ کار کانادایی» برای امتیاز CRS اضافه میکند (بخش 15.1(2))، و امتیاز تشویقی شغلهای پردرآمد هم تابع همین تعریف است. برای امتیاز، سابقهٔ کار کانادایی ده سال گذشته حساب میشود؛ بازهٔ سهساله فقط شرط واجد شرایط بودن در این سیاست است. سابقه در کد ۴۱۲۰۰ اینقدر میارزد:
| سالهای سابقهٔ کار در کانادا | بدون همسر | با همسر همراه |
|---|---|---|
| ۱ سال | ۴۰ + ۷۰ = ۱۱۰ | ۳۵ + ۷۰ = ۱۰۵ |
| ۲ سال | ۵۳ + ۷۰ = ۱۲۳ | ۴۶ + ۷۰ = ۱۱۶ |
| ۳ سال | ۶۴ + ۷۰ = ۱۳۴ | ۵۶ + ۷۰ = ۱۲۶ |
| ۴ سال | ۷۲ + ۷۰ = ۱۴۲ | ۶۳ + ۷۰ = ۱۳۳ |
| ۵ سال یا بیشتر | ۸۰ + ۷۰ = ۱۵۰ | ۷۰ + ۷۰ = ۱۴۰ |
این اصلاحیه آفر شغلی را هم در بر میگیرد: آفری در کد ۴۱۲۰۰ حالا واجد شرایط است، اگر قرار باشد یک نهاد کانادایی به شکلی غیر از حقوق به شما پرداخت کند (بخش 15.2(2)). البته نامهٔ فلوشیپ یا جایزه خودبهخود آفر شغلی واجد شرایط نیست. آفر باید برای کار تماموقت (دستکم ۳۰ ساعت در هفته) باشد، دستکم یک سال از روز صدور ویزای اقامت دائم ادامه داشته باشد و افسر پرونده آن را واقعی بداند. از ۳ نوامبر برای امتیاز آفر شغلی LMIA لازم نیست. آفر واجد شرایط در شغلی از بالاترین سطح ۱۰۰ امتیاز دارد، اما این عامل بیشترینِ دو مسیر را میدهد، نه هر دو را با هم. اگر یک سال سابقه در کد ۴۱۲۰۰ داشته باشید، امتیاز مسیر سابقهٔ کار (۱۱۰، یا ۱۰۵ با همسر) از آفر بیشتر است. برای تصویر کامل جدول تازه، خلاصهٔ ما از تغییرات ۳ نوامبر را بخوانید.
زوجها هم از این اصلاحیه سود میبرند. سابقهٔ همسر یا شریک زندگی شما در کد ۴۱۲۰۰ که با کمکهزینه پرداخت شده، حالا برای امتیاز سابقهٔ کار کانادایی همسر هم حساب میشود (بخش 19(4)): ۵ امتیاز برای یک سال و تا ۱۰ امتیاز برای پنج سال یا بیشتر.
یک مثال
فرض کنید یک پژوهشگر پسادکترای مجرد و ۳۳ ساله دکترایش را بیرون از کانادا گرفته (و ارزیابی مدرک تحصیلی یا ECA دارد)، در هر چهار مهارت انگلیسی CLB 9 دارد، فرانسه نمیداند و یک سال بهعنوان پژوهشگر پسادکترا در یک دانشگاه کانادایی با کمکهزینهٔ فلوشیپ کار کرده است. سابقهٔ کار دیگری هم ندارد. اعداد زیر محاسبهٔ خود ما بر اساس جدول ۳ نوامبر ۲۰۲۶ است.
| پیش از ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ | دعوتنامه از ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ به بعد | |
|---|---|---|
| برنامهٔ اکسپرس انتری | هیچکدام: سال فلوشیپ «کار» حساب نمیشد و سابقهٔ کار حقوقبگیر دیگری هم نیست | طبقهٔ تجربهٔ کانادایی (CEC) |
| سن (۳۳) | ۸۸ | ۸۸ |
| تحصیلات (دکترا) | ۱۵۰ | ۱۵۰ |
| زبان رسمی اول (CLB 9) | ۱۲۴ | ۱۲۴ |
| ادغام در بازار کار | ۰ | ۱۱۰ (۴۰ + ۷۰) |
| انتقالپذیری مهارت | ۵۰ | ۵۰ |
| مجموع CRS | امکان ورود به استخر نیست | ۵۲۲ |
امتیاز انتقالپذیری مهارت روی ۵۰ میماند، چون گروه تحصیلات به خاطر زبان از قبل به سقف ۵۰ امتیازیاش رسیده است. کسی که سابقهٔ کار خارجی هم داشته باشد، در این بخش هم امتیاز میگیرد. پژوهشگر پسادکترای حقوقبگیری با همین مشخصات از ۳ نوامبر همین ۵۲۲ امتیاز را داشته است؛ سیاست تازه پژوهشگرانی را که کمکهزینه میگیرند با آنها برابر میکند.
این عدد پیشبینی دعوتنامه نیست. آخرین دور دعوت IRCC در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ و پیش از اجرای جدول تازه برگزار شد؛ یعنی هنوز هیچ دوری با جدول جدید برگزار نشده و کسی نمیداند حد نصابها کجا خواهند بود. امتیاز خودتان را با جدول تازه در ماشینحساب CRS ما ببینید.
دستهٔ پژوهشگران
IRCC برای این گروه دستهٔ جداگانهای هم دارد: «پژوهشگران با سابقهٔ کار کانادایی»، یکی از دستههایی که برای سال ۲۰۲۶ اعلام کرد (فهرست کامل را در مطلب ما دربارهٔ انتخاب بر اساس دسته آوردهایم). شرط آن دستکم ۱۲ ماه کار تماموقت در کانادا، یا معادل پارهوقت آن، در کد ۴۱۲۰۰ و در سه سال گذشته است و لازم نیست پیوسته باشد. از ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ سابقه در کد ۴۱۲۰۱ دیگر برای این دسته پذیرفته نمیشود.
در دور ویژهٔ یک دسته، متقاضیان فقط با دیگران در همان دسته مقایسه میشوند. اما IRCC تا امروز حتی یک دور دعوت برای پژوهشگران برگزار نکرده است: تا ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ هیچ دوری با این عنوان در فهرست دورهای گذشتهٔ IRCC نیست. اینکه چنین دوری برگزار شود یا کی، تصمیم IRCC است و سیاست تازه وعدهای دربارهٔ آن نمیدهد.
حالا چه کار کنید؟
- پروفایلتان در استخر است؟ IRCC گفته پروفایل اکسپرس انتری خود را بهروز کنید تا این سابقه در آن دیده شود. کد ۴۱۲۰۰ و تاریخها و ساعتهای واقعی را وارد کنید.
- هنوز وارد استخر نشدهاید؟ اول بقیهٔ شرایط CEC، از جمله CLB 7، را بررسی کنید. راهنمای طبقهٔ تجربهٔ کانادایی ما این شرایط را یکییکی توضیح میدهد و صفحهٔ اکسپرس انتری ما کل سیستم را.
- مدارک را از همین حالا آماده کنید. نامهٔ سابقهٔ کار روی سربرگ دانشکده یا از طرف استاد راهنما، با عنوان شغلی، تاریخها، ساعت کار در هفته، مبلغ پرداختی و وظایفی که با زبان کد ۴۱۲۰۰ شرح داده شده باشد؛ نامهٔ فلوشیپ، جایزه یا انتصاب که نشان دهد کدام نهاد کانادایی و برای چه مدت به شما پرداخت کرده است؛ و مدارک پرداختهایی که واقعاً دریافت کردهاید، مثل واریزهای بانکی یا برگههای مالیاتی.
- دانشجوی دکترا هستید؟ سالهای دستیاری آموزشی یا پژوهشی اینجا حساب نمیشود. آنچه حساب میشود، نخستین سال کارتان بهعنوان پژوهشگر پسادکترا یا مدرس در کد ۴۱۲۰۰ است.
- پیش از ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ دعوتنامه گرفتهاید و درخواستتان به سابقهٔ کمکهزینهای تکیه دارد؟ این سیاست شامل آن دعوتنامه نمیشود. پیش از ثبت درخواست، با یک مشاور رسمی مهاجرت مشورت کنید.
آنچه هنوز نمیدانیم
IRCC هنوز روشن نکرده است:
- افسران پروندهٔ پژوهشگر پسادکترایی را که فقط پژوهش کرده، چطور با شرح کلی کد ۴۱۲۰۰ میسنجند؛
- آیا برای سابقهٔ کمکهزینهای راهنمای جداگانهای دربارهٔ مدارک منتشر میکند یا نه؛
- دور دعوت ویژهٔ پژوهشگران کی برگزار میشود، یا اصلاً برگزار میشود یا نه؛
- این سیاست تا کی ادامه دارد. تاریخ پایانی ندارد، اما وزیر هر زمان میتواند آن را لغو کند.
هر وقت IRCC اطلاعات بیشتری منتشر کند، یادداشتی تاریخدار به همین مطلب اضافه میکنیم.
منابع: سیاست عمومی موقت IRCC برای رفع موانع اقامت دائم پژوهشگرانی که در کانادا سابقهٔ کار دارند (امضاشده در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶)؛ اصلاحیهٔ ۲۰۲۶-۲ دستورالعملهای وزارتی سامانهٔ اکسپرس انتری (امضاشده در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶) و متن تلفیقی این دستورالعملها (بخشهای ۱۵٫۱، ۱۵٫۲ و ۱۹)؛ اطلاعیهٔ IRCC به تاریخ ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶؛ صفحههای IRCC دربارهٔ تغییرات ۲۰۲۶ اکسپرس انتری، انتخاب بر اساس دسته، شغلهای پردرآمد (۱۶ اکتبر ۲۰۲۶) و معیارهای CRS (۳ نوامبر ۲۰۲۶)؛ گروه ۴۱۲۰۰ در NOC 2021 (ESDC)؛ مادهٔ ۸۷٫۱ آییننامهٔ مهاجرت و حمایت از پناهندگان؛ فهرست دورهای گذشتهٔ اکسپرس انتری در IRCC. همه در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ خوانده شدهاند. عکس: Drew Hays، از Wikimedia Commons (CC0)، برشخورده. این مطلب اطلاعات عمومی است، نه مشاورهٔ حقوقی دربارهٔ پروندهٔ مشخصی.

