تغییرات ۳ نوامبر اکسپرس انتری: چه کسی سود می‌برد، چه کسی عقب می‌ماند

IRCC روز ۱۶ اکتبر تغییر مهمی در شیوهٔ امتیازدهی اکسپرس انتری اعلام کرد. این نخستین بار از زمان حذف امتیاز آفر شغلی در مارس ۲۰۲۵ است که آفر شغلی دوباره امتیاز می‌گیرد. از ۳ نوامبر ۲۰۲۶، فاکتور تازه‌ای به نام Labour Market Integration به سابقه کار کانادایی و آفر شغلی در مشاغلی امتیاز می‌دهد که IRCC آن‌ها را پردرآمد می‌داند. ما پیش‌تر قوانین تازه و ایمیل IRCC به متقاضیان را توضیح داده‌ایم. این نوشته فرق دارد: دیدگاه شخصی من به‌عنوان مشاور رسمی مهاجرت کانادا (RCIC) است دربارهٔ اینکه چه کسی سود می‌برد، چه کسی عقب می‌ماند، چه چیزی نگرانم می‌کند و چه چیزی را در این تغییر خوب می‌دانم. خلاصهٔ نظرم: این تغییر به چیزهای درستی امتیاز می‌دهد، اما آن‌ها را خیلی دیر بررسی می‌کند.

اول یک اصلاح: هیچ‌کس ۱۵۰ امتیاز تازه نمی‌گیرد

رقم ۱۵۰ امتیاز را همه‌جا می‌بینید. این سقف فاکتور تازه است (۱۴۰ اگر همسر یا شریک زندگی همراه شما باشد)، اما این فاکتور جایگزین امتیاز سابقه کار کانادایی می‌شود که همین حالا دارید. به توضیح خود IRCC، امتیاز مدت کار دقیقاً همان امروز می‌ماند و امتیاز مشاغل پردرآمد روی آن اضافه می‌شود. پس تغییر واقعی خیلی کوچک‌تر است:

• سابقه کار کانادایی در یک شغل پردرآمد: ۲۰، ۴۰ یا ۷۰ امتیاز اضافه، بسته به اینکه میانهٔ دستمزد آن شغل دست‌کم ۱٫۳، ۱٫۵ یا ۲ برابر میانگین کشوری باشد. دست‌کم یک سال (۱۲ ماه یا ۱٬۵۶۰ ساعت) از این نوع کار لازم است.
• آفر شغلی در یک شغل پردرآمد: ۵۰، ۷۰ یا ۱۰۰ امتیاز، اما فقط اگر از امتیاز سابقه کار شما بیشتر باشد. هیچ‌وقت هر دو را با هم نمی‌گیرید.
• بیشترین جهش ممکن ۱۰۰ امتیاز است، برای کسی که سابقه کار کانادایی ندارد و آفری در سطح ۲ برابر دارد. از راه سابقه کار به‌تنهایی، بیشترین افزایش ۷۰ امتیاز است.

سه متقاضی، سه نتیجه

سه متقاضی را در نظر بگیرید که سن، تحصیلات و نمرهٔ زبانشان یکسان است و هیچ‌کدام همسر یا شریک همراه ندارند. امتیازها ارقام منتشرشدهٔ IRCC هستند. جمع‌های تازه تا انتشار جدول به‌روز IRCC تخمینی‌اند.

چه کسی سود می‌برد

• کسانی که همین حالا در کانادا در یکی از مشاغل فهرست کار می‌کنند، که بسیاری از آن‌ها ورک پرمیت پس از تحصیل (PGWP) یا ورک پرمیت وابسته به کارفرما دارند. این فهرست گسترده‌تر از آن است که بسیاری فکر می‌کنند: پرستاران رسمی، داروسازان، معلمان، مهندسان و برنامه‌نویسان نرم‌افزار در سطح ۱٫۵ برابرند و پزشکان خانواده و استادان دانشگاه در سطح ۲ برابر.
• متخصصان خارج از کانادا با آفر واقعی از یک کارفرمای کانادایی در یکی از مشاغل فهرست. از ۲۵ مارس ۲۰۲۵ تا امروز، آفر شغلی هیچ امتیاز CRS نداشته است.
• کارفرمایان در مشاغل فهرست، به‌ویژه کسب‌وکارهای کوچکی که توان زمان و هزینهٔ LMIA را نداشتند.

چه کسی عقب می‌ماند

در ۳ نوامبر هیچ‌کس امتیازی از دست نمی‌دهد. اما اکسپرس انتری یک رتبه‌بندی است: وقتی برخی متقاضیان ۴۰، ۷۰ یا ۱۰۰ امتیاز می‌گیرند، بقیه در فهرست پایین‌تر می‌روند. بیشترین نگرانی من برای این گروه‌هاست:

• متخصصانی که شغلشان در فهرست نیست، با اینکه شغلشان در TEER 0 تا 3 است و برای اکسپرس انتری حساب می‌شود. مربیان آموزش کودکان خردسال، پرستاران عملی (LPN)، جوشکاران، نجاران، برق‌کاران ساختمان و رانندگان کامیون نمونه‌هایی از آن‌اند.
• کسانی که شغلشان برای یک منطقه حیاتی است اما در سطح کشوری نه. این فهرست بر پایهٔ میانگین دستمزد کشوری است. شغلی که در کل کانادا درآمد متوسطی دارد ممکن است در یک شهر کوچک یا منطقه‌ای در شمال حیاتی باشد، اما این افراد امتیاز اضافه‌ای نمی‌گیرند.
• کسانی که ماه‌ها در استخر منتظر مانده‌اند. هیچ دورهٔ گذاری در کار نیست و جایگاهشان یک‌شبه تغییر می‌کند.
• هر کسی که با حداقل امتیازهای گذشته برنامه‌ریزی می‌کند. امتیازهای پیش و پس از ۳ نوامبر قابل مقایسه نیستند، پس حداقل امتیازهای اخیر دربارهٔ دورهای پس از محاسبهٔ دوباره چیز زیادی نمی‌گویند.

نگرانی‌های من: آفر شغلی و تقلب

دو نگرانی اول را مشاوران دیگری هم مطرح کرده‌اند و من با آن‌ها موافقم. دربارهٔ دو مورد دیگر بحث بسیار کمتری دیده‌ام.

• آفرها خیلی پیش از بررسی امتیاز می‌گیرند. IRCC می‌گوید افسر پرونده هنگام درخواست اقامت دائم، یعنی پس از دعوت‌نامه، بررسی می‌کند که آفر واقعی است یا نه. تا آن زمان، آفری که در پروفایل وارد شده در رتبه‌بندی حساب می‌شود و ممکن است متقاضی واقعی را زیر حداقل امتیاز ببرد.
• بدون LMIA، به جای دو بررسی فقط یک بررسی هست. IRCC در ۲۵ مارس ۲۰۲۵ امتیاز آفر شغلی را برای کاهش تقلب، از جمله خرید و فروش LMIA، حذف کرد. بازگرداندن امتیاز آفر بدون LMIA آن غربالگری اولیه را از میان برمی‌دارد. انتظار دارم کسانی برای فروش آفرهای ساختگی تلاش کنند و متقاضیان باید از این خطر آگاه باشند.
• مبلغ حقوق آفر ملاک نیست. امتیاز به میانهٔ دستمزد کشوری آن شغل بستگی دارد، نه به حقوقی که آن کار واقعاً می‌پردازد. IRCC بررسی می‌کند که کارفرما قوانین کار و استخدام را رعایت کند، اما صفحه‌هایش هیچ سطح حقوقی برای خود آفر تعیین نمی‌کنند. آفری با حقوق متوسط در یکی از مشاغل فهرست همان امتیازی را می‌گیرد که آفری با حقوق بالا.
• دست کارفرما بازتر می‌شود. آفری که تا ۱۰۰ امتیاز ارزش دارد برای کسی که با ورک پرمیت وابسته به کارفرما در کاناداست اهمیت زیادی دارد. این وضعیت راه را برای اضافه‌کاری بی‌مزد، فشار برای پذیرفتن شرایط کمتر یا درخواست پول در برابر آفر باز می‌کند.

نگرانی‌های من: متقاضیان صادقی که غافلگیر می‌شوند

این خطرها متوجه کسانی است که قصد فریب هیچ‌کس را ندارند.

• کد NOC شما حالا امتیاز دارد و خطرش با خود شماست. کد NOC را خودتان در پروفایل انتخاب می‌کنید و از ۳ نوامبر همین کد امتیاز اضافهٔ شما را تعیین می‌کند. مرز میان کدها گاهی باریک است: توسعه‌دهندگان وب (Web developers) در سطح ۱٫۳ برابر (۲۰ امتیاز) هستند و توسعه‌دهندگان نرم‌افزار (Software developers) در سطح ۱٫۵ برابر (۴۰ امتیاز)؛ تکنسین‌های شبکهٔ کامپیوتری در فهرست نیستند، اما متخصصان سیستم‌های اطلاعاتی در سطح ۱٫۵ برابر (۴۰ امتیاز) هستند. افسر پرونده شما را بر اساس وظایفی که واقعاً انجام داده‌اید با یک کد تطبیق می‌دهد، نه بر اساس عنوان شغلی‌تان. اگر با کد شما موافق نباشد، امتیاز حذف می‌شود و اگر امتیازتان زیر حداقل امتیاز همان دور برود، درخواست ممکن است رد شود. اگر افسر به این نتیجه برسد که عمداً اغراق کرده‌اید، حکم ارائهٔ اطلاعات نادرست (misrepresentation) می‌تواند شما را تا پنج سال از درخواست محروم کند.
• فرم پروفایل از شما می‌خواهد به LMIA‌ای که ندارید «Yes» بگویید. تا وقتی IRCC سیستمش را به‌روز کند، متقاضی‌ای که آفر بدون LMIA دارد باید بگوید LMIA مثبت صادر شده و شمارهٔ 00000 را با تاریخ‌های تعیین‌شده وارد کند. این دستور خود IRCC است، پس اجرای دقیق آن نباید علیه شما حساب شود. اما خلاف همهٔ چیزهایی است که دربارهٔ پاسخ صادقانه به مراجعان آموزش می‌دهیم و انتظار دارم اشتباه پیش بیاید. صفحه‌های IRCC دربارهٔ زمان هم یکسان نیستند: اطلاعیهٔ خبری می‌گوید پروفایل را پیش از ۳ نوامبر به‌روز کنید، اما دستور ورود این اطلاعات جایگزین از ۳ نوامبر اجرا می‌شود.
• توقف دو هفته‌ای هزینه دارد. تا زمانی که IRCC پروفایل‌ها را دوباره محاسبه می‌کند، دعوت‌نامه‌ای صادر نمی‌شود. برای بیشتر افراد این فقط تأخیری کوتاه است. اما برای کسی که تولدش امتیاز سنی‌اش را کم می‌کند، نتیجهٔ آزمون زبان یا پروفایلش منقضی می‌شود یا ورک پرمیتش رو به پایان است، همین چند هفته می‌تواند تعیین‌کننده باشد.
• فرصت کوتاه، جزئیات ناقص. این تغییرات روز ۱۶ اکتبر اعلام شد و ۱۸ روز بعد اجرا می‌شود. تا ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، صفحهٔ معیارهای CRS در سایت IRCC هنوز جدول فعلی را نشان می‌دهد، متن سیاست موقت (temporary public policy) برای متقاضیان Federal Skilled Worker و Skilled Trades در صفحه‌هایی که خوانده‌ام نیامده و IRCC نگفته است فهرست مشاغل پردرآمد هر چند وقت یک بار به‌روز می‌شود.

به نظر من چه چیزی در آن خوب است

• برای امتیاز آفر شغلی دیگر هزینه و انتظار LMIA لازم نیست. LMIA معمولاً یعنی هزینهٔ بررسی، آگهی اجباری استخدام و چند ماه انتظار، و بسیاری از کارفرمایان کوچک هرگز از پس آن برنمی‌آمدند. حالا یک آفر واقعی در یکی از مشاغل فهرست بدون LMIA هم حساب می‌شود.
• جایزهٔ تقلب کوچک‌تر از گذشته است. پیش از ۲۵ مارس ۲۰۲۵، آفر شغلی‌ای که LMIA داشت ۵۰ امتیاز می‌گرفت و برای شغل مدیریت ارشد ۲۰۰ امتیاز. سقف تازه ۱۰۰ امتیاز است، فقط برای مشاغل فهرست، و هرگز روی امتیاز سابقه کار اضافه نمی‌شود.
• مسیر سابقه کار به هیچ کارفرمایی وابسته نیست. به کاری امتیاز می‌دهد که پیش‌تر انجام داده‌اید و با فیش حقوقی، مدارک مالیاتی و نامهٔ سابقه کار می‌توانید ثابتش کنید. جعل آن خیلی سخت‌تر از جعل آفر است و دست هیچ‌کس را بر شما باز نمی‌کند.
• فهرست عمومی است. IRCC همهٔ ۱۸۶ شغل و سطح آن‌ها را منتشر کرده است، پس پیش از پرداخت هزینه به هر کسی می‌توانید شغل خود را بررسی کنید. اگر فهرست پس از دعوت‌نامهٔ شما تغییر کند، IRCC همان سطحی را در نظر می‌گیرد که در روز دعوت معتبر بود.
• طوری طراحی شده که سوءاستفاده از آن سخت باشد. کارهای هم‌زمان حداکثر تا ۳۰ ساعت در هفته حساب می‌شوند، دست‌کم ۱٬۵۶۰ ساعت لازم است و دو مسیر هرگز با هم جمع نمی‌شوند. برای کسانی که شغل عوض کرده‌اند هم منصفانه است: ساعت‌ها را می‌توان از چند کارفرما جمع کرد و لازم نیست پیوسته باشند.
• فقط برای مدیران نیست. پرستاران، معلمان، داروسازان، پزشکان و متخصصان حوزه‌های وابسته به پزشکی در فهرست هستند، همین‌طور مهندسان و بسیاری از مشاغل فناوری.
• به پروفایل تازه نیازی نیست. IRCC پروفایل‌های موجود را خودکار دوباره محاسبه می‌کند.

توصیهٔ من به متقاضیان برای همین حالا

• کد NOC خود را بر اساس وظایف بررسی کنید، نه عنوان شغلی. کاری را که واقعاً انجام داده‌اید با وظایف اصلی در شرح NOC مقایسه کنید. ابزار یافتن کد NOC ما کمک می‌کند. اگر دو کد مناسب به نظر می‌رسند، کدی را انتخاب کنید که نامه‌های سابقه کارتان پشتیبانش هستند، نه کدی که امتیاز بیشتری دارد.
• مدارک خود را آماده کنید. نامه‌های سابقه کار باید وظایف، ساعت کار، حقوق و تاریخ‌ها را بنویسند و با فیش‌های حقوقی و مدارک مالیاتی شما هم‌خوان باشند.
• هرگز برای آفر شغلی پول ندهید. آفری که خریده شده واقعی نیست و افسر پرونده بررسی می‌کند که کارفرما واقعاً می‌تواند آن را اجرا کند یا نه. هزینهٔ لو رفتن بسیار بیشتر از آن امتیازهاست.
• اگر آفر بدون LMIA دارید، دستور IRCC برای پروفایل را دقیق اجرا کنید و یک نسخهٔ تاریخ‌دار از صفحهٔ تغییرات IRCC را کنار مدارکتان نگه دارید.
• با حداقل امتیازهای قدیمی برنامه‌ریزی نکنید. پیش از قضاوت دربارهٔ شانس خود، منتظر نخستین دورها پس از محاسبهٔ دوباره بمانید.
• اگر شغلتان در فهرست نیست، برنامه‌های استانی (PNP)، دورهای دسته‌ای، توانایی زبان فرانسه و نمرهٔ آزمون زبان را جدی‌تر دنبال کنید.
• هر دو امتیاز را ببینید. ماشین‌حساب رایگان CRS ما امتیاز شما را با قوانین امروز و با قوانین ۳ نوامبر کنار هم نشان می‌دهد.

از IRCC چه می‌خواهم

• جدول به‌روز CRS و متن کامل سیاست موقت را پیش از ۳ نوامبر منتشر کند، نه بعد از آن.
• فرم پروفایل را اصلاح کند تا هیچ‌کس مجبور نباشد به LMIA‌ای که ندارد «Yes» بگوید.
• آفرهای شغلی را زودتر بررسی کند، مثلاً با یک تأیید ساده از سوی کارفرما پیش از صدور دعوت‌نامه.
• بگوید فهرست مشاغل پردرآمد هر چند وقت یک بار به‌روز می‌شود و در کنار میانگین کشوری، داده‌های منطقه‌ای را هم در نظر بگیرد.
• منتشر کند که پس از ۳ نوامبر کدام مشاغل دعوت می‌شوند تا همه اثر این تغییر را ببینند.

جمع‌بندی من

امتیاز دادن به سابقه کار کانادایی در مشاغل پردرآمد ایدهٔ معقولی است و به نظر من بخش سابقه کار این تغییر خوب طراحی شده است. بخش آفر شغلی بیشتر نگرانم می‌کند: امتیاز بر پایهٔ گفتهٔ خود متقاضی داده می‌شود و نخستین بررسی جدی تنها پس از دعوت‌نامه انجام می‌شود. اگر IRCC بررسی زودتری اضافه کند و تقلب را از نزدیک زیر نظر بگیرد، این تغییر می‌تواند جواب بدهد. تا آن زمان، امن‌ترین راه همان راه صادقانه است: فقط چیزی را ادعا کنید که مدارکتان ثابت می‌کند.

این نوشته بر پایهٔ اطلاعات منتشرشدهٔ IRCC تا ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ و نظر حرفه‌ای من است. اطلاعات عمومی است، نه مشاورهٔ حقوقی برای وضعیت شما. ITC iLand نهاد دولتی نیست. قوانین رسمی در صفحهٔ تغییرات IRCC و فهرست مشاغل پردرآمد آمده است.